హైదరాబాద్, ఆగస్టు 24: తెలంగాణలో పేద కుటుంబాలకు చెందిన యువతుల వివాహాలకు ఆర్థిక భరోసా కల్పించే కల్యాణలక్ష్మి, షాదీ ముబారక్ పథకాల విషయంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి సోమవారం స్వల్ప ఊరట లభించింది. ఈ పథకాల అమలుపై గతంలో విధించిన మధ్యంతర స్టే నేపథ్యంలో, దివ్యాంగులకు అందించే ప్రత్యేక ఆర్థిక సహాయాన్ని కొనసాగించేందుకు తెలంగాణ హైకోర్టు అనుమతించినట్లు సమాచారం. తదుపరి విచారణను రెండు వారాలకు వాయిదా వేసింది.
అయితే, దీనిని రెండు పథకాలపై విధించిన మొత్తం స్టే ఎత్తివేసినట్లు భావించకూడదు. సాధారణ లబ్ధిదారులకు నిధుల విడుదలపై కోర్టు గతంలో విధించిన ఆంక్షలు కొనసాగుతున్నాయి. ఈ అంశంపై తదుపరి విచారణలో మరింత స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.
అసలు వివాదం ఏంటి?
కల్యాణలక్ష్మి, షాదీ ముబారక్ పథకాల చట్టబద్ధతను సవాలు చేస్తూ న్యాయవాది విజయ్ గోపాల్ తెలంగాణ హైకోర్టును ఆశ్రయించారు. ఈ పథకాలకు సంబంధించిన పలు ప్రభుత్వ ఉత్తర్వుల (GOs) చట్టబద్ధతపై ఆయన అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశారు.
ఈ పిటిషన్పై విచారణ సందర్భంగా ఆగస్టు 12న హైకోర్టు ఎనిమిది ప్రభుత్వ ఉత్తర్వుల అమలుపై మధ్యంతర స్టే విధించింది. దీంతో రెండు పథకాల కింద నిధుల విడుదలకు కూడా తాత్కాలికంగా బ్రేక్ పడింది.
తదుపరి విచారణల్లో ప్రభుత్వం స్టేను ఎత్తివేయాలని కోర్టును కోరింది. అయితే ఆగస్టు 20న హైకోర్టు ఆ అభ్యర్థనను తిరస్కరించి, నిధుల విడుదలపై ఉన్న స్టేను కొనసాగించింది.
ప్రభుత్వంపై కోర్టు ప్రశ్నలు
విచారణ సందర్భంగా రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిస్థితి, అప్పులు, సంక్షేమ పథకాలకు నిధుల కేటాయింపు, ఇతర వర్గాలకు చెల్లించాల్సిన బకాయిలపై హైకోర్టు పలు ప్రశ్నలు సంధించింది.
ప్రత్యేకంగా ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన అప్పులు, భూసేకరణకు గురైన భూనిర్వాసితులకు చెల్లించాల్సిన పరిహారం, సంక్షేమ పథకాలకు చేస్తున్న వ్యయం వంటి అంశాలపై వివరాలు సమర్పించాలని కోర్టు ఆదేశించింది.
రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిస్థితిపై “డేంజర్ బెల్స్” మోగుతున్నాయంటూ కోర్టు వ్యాఖ్యానించినట్లు వార్తా కథనాలు వెల్లడించాయి. అయితే కోర్టు తాను ఏ రాజకీయ పార్టీకి అనుకూలంగా లేదా వ్యతిరేకంగా వ్యవహరించడం లేదని, ప్రజల హక్కులు మరియు ప్రభుత్వ నిధుల వినియోగంపై మాత్రమే దృష్టి సారిస్తున్నట్లు స్పష్టం చేసింది.
దివ్యాంగులకు ఎందుకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం?
కల్యాణలక్ష్మి, షాదీ ముబారక్ పథకాలలో దివ్యాంగ వధువులకు ప్రత్యేకంగా అధిక ఆర్థిక సహాయం అందించే నిబంధన ఉంది.
తెలంగాణ ప్రభుత్వం 2019లో జారీ చేసిన G.O.Ms.No.4 ప్రకారం, దివ్యాంగ యువతికి అందించే సహాయాన్ని అప్పటి సాధారణ మొత్తమైన రూ.1,00,116 నుంచి రూ.1,25,145కు పెంచింది. ఈ ప్రత్యేక సహాయాన్ని కులంతో సంబంధం లేకుండా, దివ్యాంగ యువతుల వివాహాలకు వర్తింపజేసింది.
అందువల్ల ప్రస్తుత కోర్టు పరిణామంలో దివ్యాంగులకు సంబంధించిన ఆర్థిక సహాయం కొనసాగించేందుకు అనుమతి లభించడం వారికి ముఖ్యమైన ఊరటగా భావిస్తున్నారు.
సాధారణ లబ్ధిదారుల పరిస్థితి ఏంటి?
ప్రస్తుతం ప్రధానంగా గమనించాల్సిన అంశం ఇదే. దివ్యాంగులకు సంబంధించిన ప్రత్యేక సహాయానికి ఇచ్చిన అనుమతిని రెండు పథకాలపై ఉన్న మొత్తం స్టే ఎత్తివేసినట్లు అర్థం చేసుకోకూడదు.
సాధారణంగా కల్యాణలక్ష్మి, షాదీ ముబారక్ పథకాల కింద అర్హులైన కుటుంబాలకు వివాహ సమయంలో ప్రభుత్వం ఆర్థిక సహాయం అందిస్తుంది. కానీ హైకోర్టు మధ్యంతర ఉత్తర్వుల కారణంగా నిధుల విడుదలపై ప్రస్తుతం న్యాయపరమైన పరిమితులు కొనసాగుతున్నాయి.
తదుపరి ఏం జరగనుంది?
కేసులో ప్రభుత్వం తన వాదనలను, పథకాలకు సంబంధించిన నిధుల కేటాయింపులు, ప్రభుత్వ ఆర్థిక పరిస్థితి, సంబంధిత ప్రభుత్వ ఉత్తర్వుల చట్టబద్ధత తదితర అంశాలను కోర్టు ముందు వివరించాల్సి ఉంది.
తదుపరి విచారణలో హైకోర్టు ఈ అంశాలను పరిశీలించి మధ్యంతర ఉత్తర్వులను కొనసాగిస్తుందా, మార్పులు చేస్తుందా లేదా ఇతర ఆదేశాలు ఇస్తుందా అనేది కీలకంగా మారింది.
ముఖ్యంగా, ప్రస్తుతం దివ్యాంగులకు ఇచ్చిన ప్రత్యేక అనుమతిని మాత్రమే తక్షణ ఊరటగా చూడాలి. సాధారణ కల్యాణలక్ష్మి, షాదీ ముబారక్ లబ్ధిదారులకు నిధుల విడుదలపై పూర్తి స్పష్టత రావాలంటే తదుపరి కోర్టు ఉత్తర్వుల కోసం వేచి చూడాల్సి ఉంటుంది.
ఈ కేసు నేపథ్యంలో లక్షలాది మంది లబ్ధిదారులు తదుపరి హైకోర్టు నిర్ణయం కోసం ఎదురుచూస్తున్నారు.