సీఈసీ జ్ఞానేష్ కుమార్ రాజీనామా తప్పదా? దేశాన్ని కుదిపేస్తున్న ఈసీఐ వివాదం వెనుక అసలు నిజాలివే!
న్యూఢిల్లీ, అక్టోబర్ 07, 2026: ప్రస్తుతం దేశ రాజకీయాల్లో అత్యంత హాట్ టాపిక్‌గా మారిన అంశం కేంద్ర ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ (CEC) జ్ఞానేష్ కుమార్ వ్యవహారం. ఓటర్ల జాబితాకు సంబంధించిన వివాదంలో ఆయన తక్షణమే రాజీనామా చేయాలంటూ ప్రతిపక్ష పార్టీలైన ‘ఇండియా (INDIA) కూటమి’ దేశవ్యాప్తంగా పెద్ద ఎత్తున ఆందోళనలు చేస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో ఆయన రాజీనామా నిజంగానే తప్పదా? అసలు ఎన్నికల సంఘంలో ఏం జరుగుతోంది? అన్న విషయాలపై పూర్తి విశ్లేషణ ఇక్కడ చూద్దాం.
వివాదానికి మూలకారణం ఇదే.. ఇటీవల ప్రచురితమైన ఒక సంచలన పరిశోధనాత్మక కథనం ఈ వివాదానికి ఆజ్యం పోసింది. కేంద్ర ఎన్నికల సంఘంలో (ECI) తీవ్ర అంతర్గత విభేదాలు ఉన్నాయని ఆ నివేదిక బయటపెట్టింది. ఓటర్ల జాబితాకు సంబంధించిన ‘స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్’ (SIR) ప్రక్రియలో సీఈసీ తీసుకున్న ఏకపక్ష నిర్ణయాలపై మిగతా ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు (సుఖ్బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషి) తీవ్ర అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశారు. గత 10 నెలల వ్యవధిలో ఏకంగా 14 సార్లు వారు తమ అభ్యంతరాలను రాతపూర్వకంగా నమోదు చేసినట్లు వెలుగులోకి రావడం సంచలనంగా మారింది.
ప్రధాన ఆరోపణలు ఏంటంటే?
- ఓటర్ల డేటా మార్పులు: కొత్త ఓటర్ల నమోదు ఫారం (ఫారమ్-6)లో అనధికారికంగా కొన్ని ప్రశ్నలను చేర్చారని, ఓటర్ల జాబితాలో పేర్ల తొలగింపు, చేర్పుల ప్రక్రియలో పారదర్శకత లోపించిందని ఆరోపణలు వస్తున్నాయి.
- సాఫ్ట్‌వేర్ భద్రతపై ఆందోళన: ఈసీఐనెట్ (ECINet) పోర్టల్ ద్వారా ఓటర్ల డేటాను కేంద్రీకరించడం, డేటా భద్రతలో పర్యవేక్షణను తగ్గించడంపై ఇద్దరు కమిషనర్లు నేరుగా క్యాబినెట్ సెక్రటరీకి లేఖ రాయడం పరిస్థితి తీవ్రతను తెలియజేస్తోంది.
భగ్గుమంటున్న ప్రతిపక్షాలు.. ‘ఓట్ల చోరీ’ అన్న రాహుల్ గాంధీ ఈ అంతర్గత నివేదికలు బయటకు రావడంతో కాంగ్రెస్, వామపక్షాలతో సహా ‘ఇండియా కూటమి’ నాయకులు సీఈసీ జ్ఞానేష్ కుమార్‌పై తీవ్ర స్థాయిలో మండిపడుతున్నారు.
- లోక్‌సభ ప్రతిపక్ష నేత రాహుల్ గాంధీ స్పందిస్తూ.. ఇది పక్కాగా కేంద్ర ప్రభుత్వం పాల్పడుతున్న “ఓట్ల చోరీ (Vote Chori)” అని ఆరోపించారు. కేంద్ర ప్రభుత్వానికి లబ్ధి చేకూర్చేలా ఈసీఐ వ్యవహరిస్తోందని, జ్ఞానేష్ కుమార్ వెంటనే రాజీనామా చేయాలని డిమాండ్ చేశారు.
- వామపక్షాలు ముంబై, ఢిల్లీ తదితర నగరాల్లో ‘జైల్ భరో ఆందోళన్’ పేరిట నిరసనలు ఉధృతం చేశాయి.
- తెలంగాణలో సైతం కాంగ్రెస్ ఆధ్వర్యంలో నిరసనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. భువనగిరి ఎంపీ చామల కిరణ్ కుమార్ రెడ్డి తదితరులు ఢిల్లీలో ర్యాలీలు చేస్తూ, ‘SIR’ ప్రక్రియను వెంటనే ఆపేయాలని డిమాండ్ చేశారు.
ఎన్నికల సంఘం వివరణ మరియు సుప్రీంకోర్టు స్పందన తమపై వస్తున్న ఆరోపణలను ఎన్నికల సంఘం తీవ్రంగా ఖండించింది. వివాదాస్పదంగా మారిన నిర్ణయాలన్నీ పూర్తి కమిషన్ ఏకగ్రీవంగానే తీసుకుందని, ఆ లేఖలు కేవలం సాంకేతికపరమైనవి మాత్రమేనని స్పష్టం చేసింది.
మరోవైపు, ఈ వ్యవహారం సుప్రీంకోర్టుకు చేరగా, సీఈసీ జ్ఞానేష్ కుమార్‌ను సస్పెండ్ చేస్తూ మధ్యంతర ఉత్తర్వులు ఇచ్చేందుకు సర్వోన్నత న్యాయస్థానం నిరాకరించింది. అయితే, ఎన్నికల సంఘానికి మాత్రం నోటీసులు జారీ చేసింది. రాజ్యాంగబద్ధమైన పదవిలో ఉన్న సీఈసీకి, న్యాయమూర్తుల కంటే ఎక్కువ చట్టపరమైన రక్షణ ఉంటుందని కోర్టు ఈ సందర్భంగా వ్యాఖ్యానించింది.
జ్ఞానేష్ కుమార్‌కు రాజీనామా తప్పదా? చట్టపరంగా చూస్తే.. సీఈసీని నేరుగా పదవి నుంచి తొలగించడం సాధ్యం కాదు. పార్లమెంట్‌లో అభిశంసన (Impeachment) తీర్మానం ద్వారానే ఇది సాధ్యమవుతుంది. ప్రస్తుతం కేంద్రంలో ఎన్డీఏ ప్రభుత్వానికి మెజారిటీ ఉండటం, సుప్రీంకోర్టు ప్రాథమిక ఊరట ఇవ్వడంతో ఆయన తక్షణమే రాజీనామా చేయాల్సిన న్యాయపరమైన ఒత్తిడి లేదు.
అయితే, ప్రతిపక్షాలు పార్లమెంట్ ఉభయ సభల్లో ఆయనపై అభిశంసన నోటీసులు ఇవ్వడానికి సిద్ధమవుతున్నాయి. అలాగే రాష్ట్రపతిని కలిసి నేరుగా ఫిర్యాదు చేయనున్నాయి. ఎన్నికల సంఘం లాంటి ప్రతిష్టాత్మక సంస్థపై ఇంత స్థాయిలో ఆరోపణలు రావడం జ్ఞానేష్ కుమార్‌కు నైతికంగా పెద్ద ఎదురుదెబ్బే. సుప్రీంకోర్టు పూర్తి స్థాయి విచారణలో ప్రతికూల అంశాలు వెలుగుచూస్తేనో, లేదా ప్రజాస్వామ్యబద్ధమైన ఒత్తిడికి తలొగ్గి ఆయన స్వయంగా తప్పుకుంటేనో తప్ప, రాజీనామా ప్రస్తుతానికి ‘తప్పనిసరి’ కాదనే రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఈసీఐ వ్యవహారం ముందుముందు ఇంకెన్ని మలుపులు తిరుగుతుందో వేచి చూడాలి.